Thành viên mới
Tìm kiếm
Đăng ký nhận tin
TamQuoc.vn
Thúy Lan - Truyện thơ của Lê Hữu Bình
 

Dang rộng vòng tay (Nguyễn Thị Phụng cảm nhận về "Một mình" của Phạm Lưu Đạt)

Dang rộng vòng tay (Nguyễn Thị Phụng cảm nhận về
VANTHOVIET.COM »
24/05/2011 | 12:30
Thi sĩ Phạm Lưu Đạt đã gửi tặng VanthoViet.com tập thơ MỘT MÌNH (NXB Văn Nghệ, 2010). Đây là tập thơ của một "người con" xa quê luôn hướng về tổ quốc. Nơi đó có bè bạn, có những người thân thiết, có những kỷ niệm tuổi thơ ngọt ngào đằm thắm..
VanThoViet.com: Thi sĩ Phạm Lưu Đạt đã gửi tặng VanthoViet.com tập thơ MỘT MÌNH (NXB Văn Nghệ, 2010). Đây là tập thơ của một "người con" xa quê luôn hướng về tổ quốc. Nơi đó có bè bạn, có những người thân thiết, có những kỷ niệm tuổi thơ ngọt ngào đằm thắm...Tất cả đi vào thơ Anh hồn nhiên, sâu lắng, thiết tha... như chính con người vậy.
http://vanthoviet.com xin trân trọng giới thiệu bài cảm nhận "Dang rộng vòng tay" của nhà thơ Nguyễn Thị Phụng - một biên tập viên chuyên mục "Tác phẩm & dư luận" về tập thơ MỘT MÌNH của Phạm Lưu Đạt!...
 
 
DANG RỘNG VÒNG TAY )
(Đọc Thơ  MỘT MÌNH của Phạm Lưu Đạt, NXB Văn Nghệ-2010)


Tôi xin mượn bốn câu thơ:" Màu thời gian không xanh/ màu thời gian tím ngắt/ Hương thời gian không nồng/ hương thời gian thanh thanh” của Đoàn Phú Tứ để hòa cảm xúc tưởng tượng vô cùng phong phú về thời gian với sắc hương đọng lại đâu đây. Cái màu thời gian là chiếc áo bạc màu, là những nếp nhăn nheo trên khuôn mặt, là mái tóc lốm đốm bạc, là nước chảy đá mòn. Hương thời gian ta khó nhận ra được, đó phải chăng là dấu chân người đi qua gởi lại thời tuổi trẻ cho đất nước quê hương. Có lẽ tôi hơi lan man, quẩn quanh về thời gian của mình rồi. Đã là thơ ca khó có tầm tay với hoặc sự ngang bằng với văn xuôi. Có ai làm được thơ rồi tự khen hay, quả cảm xúc của họ không được bình thường?! Chính vì thế khi cầm tập " Thơ một mình” của Phạm Lưu Đạt ( NXB Văn Nghệ, 2010), tôi thật sự tin tưởng và ấm lòng lần hồi từng trang viết, mới thấy quanh anh là gia đình, bạn bè và quê hương dấu yêu đang mở rộng vòng tay kết nối sẻ chia giữa cuộc đời đầy sắc hương lung linh đẹp lạ.
Nói là Thơ một mình nhưng thực ra anh viết rất nhiều đề tài khác nhau, rạch ròi từng đề mục theo thứ tự trang sách. Một sự cẩn mật đáng trân trọng của một người xa xứ " …mang theo vỏn vẹn vốn liếng tiếng Việt ít ỏi khi rời xa quê hương lúc còn trong tuổi vị thành niên, anh vẫn không ngừng học hỏi để duy trì tiếng Việt và mong được nối nghiệp văn thơ của họ Phạm…” (NKT). Thì ra, Phạm Lưu Đạt đang "cư ngụ ở California, USA. Sinh ra trong một gia đình nho giáo bao đời của làng Đại Hữu. Thân sinh là Phạm Trường Tân, ông nội Phạm Thế Phát, ông cố Phạm Vĩnh Trinh đều là những nhà nho và nhà thơ nổi tiếng của xứ Bình Định”. Nơi anh được sinh ra, được bập bẹ những tiếng mẹ đẻ đầu tiên của mình, nhưng lại chưa có cơ duyên ở lại với làng quê để thường ngày nói cho hết ngôn ngữ của mẹ . Anh hình dung ra được đất nước của mình:
Bắc Nam liền màu xanh
Biển khơi tung ánh bạc
Xóm thôn ngập lúa vàng
Phố phường xe nối đuôi…
( Đất nước tôi ngày mai sẽ…/ Tr.13)
Dù ở đâu, Phạm Lưu Đạt cũng nhận ra khi cuộc mưu sinh không dễ dàng với con người đi tìm bát cơm manh áo, nước ngoài chưa phải là thiên đường: " Nơi xứ lạ bôn ba cực nhọc/ Bao năm dài, bao nỗi đắng cay” (Đến thì đến, nhưng xin đừng…/ Tr.14). đọc đến đây tôi thấm thía nỗi cực nhọc đắng cay anh nếm trải từng giờ từng ngày nơi ấy. Anh có thực sự thảnh thơi không khi nghĩ về " Thằng bé, tay cầm vé số/ đôi môi khô khốc/ chân không giày dép/ nhìn đời van lơn” (Thằng bé, Tr.22) đến "anh xích lô còng lưng mà đạp” (tr.16) hay "Chị bán xôi dõi mắt thẩn thờ” còn nữa "những người ăn xin sống lây lất” (tr.23). Phải chăng họ "Có phải là bạn ngày xưa?” Phạm Lưu Đạt đặt câu hỏi cho mình, nỗi cơ cực thuở nào được anh ghi lại qua hình ảnh những con người lao động đủ mọi lứa tuổi, giới tính. Với tính hướng thiện của anh về nhân sinh quả là bao dung, tác giả chân tình thống thiết khẩn cầu: " Lá lành đùm lá rách”. Phải chăng anh được lớn lên từ "Giòng sữa mẹ” (tr.20) Việt Nam cho anh tầm vóc, cho anh tấm lòng nhân từ, hay anh học được ở Đỗ Phủ (nhà thơ lớn củaTrung Quốc), anh học cụ Nguyễn Du, một đại thi hào của Việt Nam… nên trong thơ anh ngập tràn tình yêu thuơng những người lam lũ nhọc nhằn, mà một mình anh làm sao cưu mang hết thảy. Vâng, hiện nay anh đã cùng một số bạn thời thơ ấu như Hà Diệp Thu, Nguyễn Xuân Ngà thành lập phong trào " Lá lành đùm lá rách” để giúp đỡ các em học sinh nghèo ở trên quê hương mình. Tôi đã nhận ra được một Phạm Lưu Đạt viết và làm đáng trân trọng biết bao! Nhưng cuộc sống đâu thể một chiều, sắc màu hương hoa đa dạng, mỗi người một việc đó thôi " So lao tâm lao lực cũng một đàng/ người trần thế muốn nhàn sao chẳng được” (Nguyễn Công Trứ).
Bao nhiêu bài thơ viết về quê hương là bấy nhiêu cảm xúc Phạm Lưu Đạt đã gởi trọn vào trong đó. Quê hương là những gì gần gũi thân thương nhất, là đau đáu quặn lòng, anh luôn khao khát:
Chim nhớ tố, chim bay về tổ
Sao hôm nay người vẫn ngàn khơi
Cùng với hình ảnh thân thuộc: " Rừng dừa nghiêng nhẹ cười trong gió” (tr.27) dang rộng vẫy gọi đón anh về. Anh sẽ về với gia đình. Nhớ người mẹ tảo tần, chăm chút anh nên người, cặm cụi một đời giờ lại tan vào khoảng không vô định:
Tôi trở về, sinh tử đã chia đôi
Tròn chữ hiếu, làm chi giờ cũng muộn
(Đã muộn,tr.33)
Anh tự trách mình nhưng đã muộn, biết làm gì được! Xót xa nghẹn đắng đến nao lòng cảnh tử biệt " Ôm tro tàn, thẹn chữ hiếu trung. Ôi” (Tr.33). Anh nhớ thương mẹ bao nhiêu, anh kính trọng cha bấy nhiêu: "Thơ người không đăng báo/ Thơ chỉ tặng cho nhau” ung dung nhàn tản của người cha thật đáng trân trọng biết chừng nào, nên trong anh cũng chất chứa tâm hồn thi sĩ gần gũi giản dị chân tình lắm! Anh làm thơ là trải lòng mình, phần nào giải tỏa cảm xúc ưu tư chất chồng ngày tháng. Với anh, thơ một mình là như vậy! Và quanh anh, là anh là chị, những người cùng tuổi thơ gắn bó sao quên được những chuyện thường ngày trong gia đình khi cha làm thơ, mẹ ngồi cạnh têm trầu, bà thương cháu bên bếp lửa rang vàng những hạt bắp rồi nghiền nhỏ thêm vào chút đường làm món lớ ăn sao mà ngon miệng từ dạo ấy còn đâu!... Anh về với gia đình là về với quê nội bao năm xa cách, là về với tổ tiên, với cội nguồn: " Phạm gia tộc giờ đây sum họp/ Kẻ thành danh hay kẻ thành nhân”(tr.45). Dẫu phương trời nào, cách nhau đến nửa vòng trái đất người Việt Nam ta luôn huớng về đất nước mình, dẫu không như thuở "Chiều chiều ra đứng ngõ sau/ ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều” (Ca dao) nữa.
Những trang viết về quê hương, gia đình đã đủ nói hết tấm lòng chân tình tha thiết của một Phạm Lưu Đạt ở nơi phương trời xa xôi kia không?! Anh làm thơ thường ngày như người ghi nhật kí lưu giữ tiếng nói một mình nơi đất khách, day dứt trăn trở " Hãy về với non sông của Mẹ”(Thân gởi, tr.55). Từ Mẹ được viết hoa, từ Mẹ với anh là cái gì đó thiêng liêng cao cả, trân trọng và tôn thờ. Bởi anh là người Việt Nam, dù sống nơi đâu anh vẫn là người Việt Nam! Người Việt Nam sống trọn vẹn nghĩa tình, yêu đất nước bao la rộng lớn lắm, yêu mái ấm gia đình bé nhỏ có những người thân cùng huyết thống gắn bó bên nhau sao quên được, nhưng vẫn dành cho mình một khoảng riêng thời thanh xuân những rạo rực trong trái tim đơn côi khao khát chút tình chưa bao giờ cạn, mặc dù đã lỡ: "Theo nhau vài con phố? Vô tình ai đánh rơi? Nụ cười qua khóe mắt/ Anh nhặt gắn vào tim/ Hôm nay về phố cũ…/ Chừ người ở nơi nao…” (Nụ cười đánh rơi, tr.102). Nhưng lại bỏ lỡ cơ hội khi: "Tôi liếc, em cười, tôi lại liếc/ Chỉ bấy nhiêu thôi…thuyền đã xa” rồi " Cái nhát theo tôi mấy mùa đông…/Một câu trêu chọc vĩnh viễn không/ để đến đêm về tôi tự trách/ Một mùa đông nữa lạnh trong lòng”( Nhát gan, tr.67). Đó là một mình với cuộc sống tự lập, bươn chải vẫn thong thả: "Đêm chờ/ trăng sáng sân sau/ Mình tôi cùng với/ bình trà mời trăng” (Uống trà với trăng. Tr.66). Một mình thật trọn vẹn thủy chung, ta lắng nghe anh tâm sự : "Cho em/ mái ấm gia đình/… Cho em hạnh phúc lâu bền…” hạnh phúc không là lời nói suông mà bằng hiện vật: Một căn nhà lớn, một chiếc nhẫn hột soàn, một chiếc xe chạy thật êm,…Những điều kiện vật chất ấy chỉ là phương tiện trong cuộc sống, muốn có được cũng phải từ đôi bàn tay lao động dành dụm tích lũy lâu dài. Anh thật chu đáo quan tâm và hết lòng yêu thương vợ con trong gia đình, anh đúng là "Người chồng tốt”( Tr.74), mẫu mực.
Với Thơ một mình anh cũng đã dành nửa tập cho bạn bè thân thiết nhất như Hà Diệp Thu với "Phố nhớ” da diết: Mai em đi/ phố nhớ dáng vai gầy…Mai em đi/ Cây xà cừ đầu hè xao xác lá…”(tr.119). Với Nguyễn Văn Gia tự trào: "Ta chẳng từ đâu tới” (tr.123), với một Phạm Ngọc Từ Quan viết về mẹ nén lòng trong từng câu lục bát: "… Ngày về đâu khúc nhạc xưa?/ Mộ hoang cỏ phủ quá thừa trớ Trêu!/ nén nhang liệu ấm mái lều?/ Gục đầu tạ tội bao điều dở dang!( Tr. 131) với một Lê Long, Viên Thư, với Tueqpp, với Thuanusc,… gọp lại thành làng thơ, hội ngộ tâm tình giữa bộn bề cuộc sống khó tìm ra được một tiếng nói chung, một sự đồng cảm sẻ chia với Thơ một mình của Phạm Lưu Đạt.
Thơ một mình của Phạm Lưu Đạt có đến 204 trang, nhưng tất cả là tri âm, đồng vọng của trái tim nhân ái, trái tim Việt Nam. Mạch cảm xúc xuất phát chân tình mộc mạc từ cuộc sống quanh anh. Bởi lẽ trong mỗi chữ, mỗi câu trên trang thơ là cách nói thật tự nhiên như hơi thở thường ngày, như nhịp đập của con tim tự nó trỗi lên khúc nhạc xuân rộn rã yên bình.

Nguyễn Thị Phụng

Lên đầu trang   Trở lại  
 
Nội dung bình luận
Cám ơn - Gửi bởi: Phạm Lưu Đạt - 24/05/2011 | 02:37
Xin được gởi lời cám ơn đến chị Phụng - Hy vọng sẽ được gặp chị vào cuối tháng 7 tại Quy Nhơn. Một lần nữa, cám ơn chị thật nhiều. MếnĐạt
 
Vui lòng điền thông tin và gửi đến chúng tôi!
Họ & tên     Email  
Tiêu đề     Mã bảo mật  
 
Tin tức - Sự kiện - Bình luận
Một Thời Để Nhớ - Lâm Xuân Vi - 03/03/2013
Văn thơ Việt với ngày thơ Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh - 24/01/2013
Võ Khắc Dũng sinh 5 (Đàm Lan) - 06/12/2012
ĐỀ XUẤT TỪ NGỮ TIẾNG VIỆT MỚI HIỆN ĐẠI (Triệu Lam Châu) - 03/12/2012
Chúc mừng 20.11 - 18/11/2012
MỘT VÀI SUY NGHĨ CỦA MỘT NGƯỜI DỊCH THƠ NGHIỆP DƯ - 14/10/2012
GẶP CON GÁI CỦA THI SĨ - 02/10/2012
KỶ NIỆM 100 NĂM SINH NHÀ THƠ HÀN MẶC TỬ TẠI THÀNH PHỐ QUY NHƠN – BÌNH ĐỊNH - 25/09/2012
Thông báo: Tham dự đêm Thơ – Nhạc “Nhịp cầu hai thế kỷ” - 11/09/2012
Lễ trao tặng các phần thưởng cao quý của Nhà nước - 05/09/2012
PHẢI CHĂNG THƠ HẬU HIỆN ĐẠI VIỆT NAM CHẤP NHẬN SỰ VÔ VĂN HOÁ? - 31/08/2012
TÍNH SÁNG TẠO TRONG DỊCH THUẬT PHẢI ĐƯỢC HIỂU NHƯ THẾ NÀO TRONG VIỆC DỊCH THƠ NƯỚC NGOÀI? - 14/08/2012
THƠ "NHẬP ĐỒNG" HAY SỰ LỪA DỐI? - 14/08/2012
PHẢI CHĂNG ĐÃ ĐẾN LÚC CẦN CÓ MỘT BAN ĐỊNH VỊ? - 12/08/2012
Kết quả Liên hoan trình diễn thơ toàn quốc 2012 - 11/08/2012
Lễ trao giải cuộc thi thơ GIẢI CÁNH BUỒM và ĐÊM TÌNH THƯƠNG & THƠ CA 2012. - 06/08/2012
Thư mời của Hội đồng văn học dịch – Hội Nhà văn Việt Nam - 30/07/2012
Thông báo về việc nhầm lẫn tác giả trong tập 99 bài thơ tình chọn lọc - 24/07/2012
CHÙM ẢNH GIỚI THIỆU SÁCH AI LÀ AI VÀ CÁT BỤI NƠI THÀNH PHỐ - 18/07/2012
CĂN NGUYÊN SÂU XA CỦA VẤN ĐỀ (Triệu Lam Châu) - 13/07/2012
Trang 1/9: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9  Sau
 
Thông tin liên hệ
Thư ký thường trực
Biên tập viên
Thanh Nhã
thanhnha@vanthoviet.com
ĐT: 097 650 44 33
Tin bài mới nhất
Nội dung bình luận
THỎA TẤM LÒNG - Từ Đức Khoát - 06/12/2012
Thơ - dạo Tây Hồ - Trần Đình Thư - 06/12/2012
Nhắn tin - nguyenthiphung - 06/12/2012
Xúc động ! - Nguyễn Phước - 04/12/2012
ghen - đăng trình - 04/12/2012
Cảm ơn chị Phụng - Đàm Lan - 04/12/2012
nhận xét - NGÔ TOÀN THẮNG - 03/12/2012
SỬA LẠI BÀI HOẠ - Ngô Thái - 03/12/2012
Nhan qua - Thanhnhan - 02/12/2012
Bạn đọc - Pham Minh Giắng - 30/11/2012
Ý Tưởng Mỹ Thuật - Thiết kế Web
Nước khoáng Tip Top