NGUYỄN THỊNH (thực hiện)
Nhà thơ, nhà giáo Lê Bá Duy, người sáng lập web vanthoviet.com, là một người đam mê và nặng lòng với chuyện văn chương, chữ nghĩa, văn hóa nước nhà. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện cùng anh.
-Văn chương vốn là một thứ đạo nhiều hơn là để kiếm tiền. Giữa thời buổi mọi người đổ xô kiếm tiền và sống thực dụng như hiện nay, lí do nào khiến anh sáng lập website Văn thơ Việt.com?
-Trước hết cho phép tôi được cảm ơn nhà báo Nguyễn Văn Thịnh - chủ biên mạng Thời Luận đã phỏng vấn!
Tôi là một nhà giáo dạy văn, đồng thời là người sáng tác văn học nên tôi rất yêu quý những tác phẩm văn học có giá trị. Tôi muốn giúp cho các em học sinh, bạn bè, và tất cả những ai yêu thích môn văn được tiếp nhận nhiều tác phẩm độc đáo, cùng sẻ chia vui buồn, cùng đồng cảm với tác giả trên khắp mọi miền đất nước.
Hiện tại công nghệ thông tin phát triển mạnh, mọi người có quan điểm riêng, sở thích và mục đích riêng, nhưng với tôi, việc sáng lập www.vanthoviet.com là một việc làm mà tôi yêu thích, đam mê.
Nhà thơ, nhà giáo Lê Bá Duy- người sáng lập web Văn thơ Việt. Ảnh do anh Bá Duy cung cấp.
- Khi sáng lập web vanthoviet.com, mục đích và định hướng của anh dành cho website Văn thơ Việt là gì?
- Web Văn thơ Việt- tên miền: www.vanthoviet.com chính thức ra đời ngày 25-4-2010. Đây là website do một nhóm người yêu thích văn học chung sức chung lòng đầu tư nhằm mục đích tôn vinh văn thơ Việt, góp phần giữ lửa những tâm hồn thi ca Việt Nam.
Ban đầu tôi chỉ lập website: www.vanthoviet.com nhưng sau đó họa sĩ Lê Bá Khuôn - người sáng lập Công ty TNHH Ý Tưởng Mỹ Thuật (www.mythuat.vn) - là một người yêu văn thơ - thấy tên miền hay và trang phát triển khá tốt, thu hút nhiều lượng truy cập nên đã tài trợ kinh phí duy trì website và mua tên miền http://vanthoviet.com, http://vanthoviet.net , http://vanthoviet.vn để bạn đọc dễ dàng truy cập, theo dõi.
Đến nay, sắp tròn kỷ niệm 2 năm ngày thành lập websie Văn Thơ Việt, chúng tôi đã làm được 3 Tuyển thơ Văn Thơ Việt, tổ chức được một cuộc thi thơ, và trang web tiếp nhận hơn 4 triệu lượt truy cập của bạn đọc. Văn Thơ Việt cũng có một số thành viên weblogs tham gia với tên miền trực thuộc Văn Thơ Việt. Và thành viên chịu trách nhiệm đăng bài theo nội quy đã thống nhất.
Chúng tôi đã nhận được nhiều sự ủng hộ về tinh thần của bạn đọc. Đặc biệt là sự ủng hộ quỹ học bổng Phạm Trường Tân và nhóm LLĐLR.VN (Lá lành đùm lá rách Việt Nam), hỗ trợ kinh phí in "Tuyển thơ Văn Thơ Việt” tập 2, 3 ...
Trong thời gian đến chúng tôi sẽ cố gắng thực hiện mục đích tôn vinh Văn Thơ Việt. Chúng tôi mong bạn đọc và các bạn hỗ trợ để trang web ngày càng đạt chất lượng tốt hơn...
-Hiện nay, độc giả quay lưng lại với văn học khiến nhiều người đang thiết tha đề nghị hãy cứu lấy văn hóa đọc. Theo anh, văn hóa đọc có bị sụt giảm không, nếu có thì cần cứu như thế nào?
-Tôi có nghe và chứng kiến khá nhiều người cho rằng hiện nay văn hóa đọc đang sụt giảm. Điều đó cũng có lý do của nó. Tôi cũng đau lòng khi thấy quá nhiều học sinh lười đọc. Kể cả những văn bản học trong chương trình mà cũng không ít em không chịu đọc trước. Có nhiều nguyên nhân. Bây giờ quá nhiều kênh thông tin phục vụ cho con người, nhiều kênh giải trí như báo mạng, truyền hình, phim ảnh...
Đời sống người dân bây giờ cũng khá hơn trước nên người đọc hờ hững với tác phẩm văn học khá nhiều – điều đó không sai. Mặc khác, người viết bây giờ luôn khám phá cái mới (tất nhiên còn nhiều người viết theo lối cũ, sáo mòn). Nhiều người thử nghiệm viết theo lối cách tân, hậu hiện đại...Cách viết đó lạ lẫm với người đọc, gây khó hiểu, và lập tức phản cảm ngay. Người đọc quay lưng lại với thơ. Những bài thơ giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu, giàu cảm xúc, tứ thơ độc đáo có nhưng lại hiếm hoi. Vài lần đọc trên báo, tạp chí...bạn đọc thấy "nhức đầu” và thế là họ "quay lưng”. Ngẫm ra cũng thật đau lòng!
Cần cứu như thế nào ư? Khó đấy! Khi con người có vật chất, phương tiện đủ đầy, tự khắc họ có nhu cầu hưởng thụ cả vật chất lẫn tinh thần. Làm thế nào có nhiều tác phẩm văn học thực sự là món ăn tinh thần bổ ích hợp "khẩu vị” tức khắc họ tìm đến và khi đó văn hóa đọc không sụt giảm nữa. Điều đó không phải một vài người làm là được, mà đội ngũ văn nghệ sĩ phải là người cứu lấy, vực dậy lòng yêu quý của bạn đọc về tác phẩm văn học của mình- cũng là cứu lấy chính bản thân người nghệ sĩ....
-Có ý kiến cho rằng: Văn học Việt Nam đang khủng hoảng, suy thoái về chất lượng, là một thầy giáo, một người đam mê, thiết tha với văn chương, anh nghĩ sao? Nếu có, theo anh làm sao để vực dậy, phát triển nền văn học Việt trong bối cảnh hiện nay?
-Ý kiến đó e chừng cũng phiến diện. Trước đây, văn học phản ánh hiện thực thông qua lăng kính chủ quan của nhà văn, mà vốn sống, tư liệu lúc đó phong phú lắm. Nhất là đề tài chiến tranh. Nhà văn được sống được viết hết mình. Thời bình, không thể viết như trước kia nữa. Nếu có viết cũng viết theo cách khác. Tôi cũng đã từng là học sinh. Ngày ấy, tôi yêu thích văn chương bởi tôi tìm trong tác phẩm, đọc được ở đó những điều bổ ích, được sưởi ấm tâm hồn bằng ngọn lửa tình yêu của con người. Tôi buồn, vui với tác phẩm. Tôi bâng khuâng, tôi trăn trở một tứ thơ hay và rồi những câu thơ, câu văn hay ấy chảy vào tôi niềm nhiệt huyết.
Bây giờ, chương trình nhồi vào đầu các em nhiều điều không thích hợp với đặc điểm tâm lý trẻ thơ. Nên số học sinh đam mê văn chương không nhiều như ngày trước. Theo tôi, không cần nhồi nhét giáo dục lắm điều trong văn chương. Cần đưa vào chương trình những tác phẩm văn học có giá trị mãi với thời gian. Đưa tác phẩm văn học hay vào lớp trẻ ngay từ khi còn trẻ, đi từ vô thức và khi lớn lên các em sẽ có ý thức yêu thích văn học. Sỡ dĩ tôi nói nhiều về lớp trẻ vì tôi hy vọng nếu làm được điều đó ngay bây giờ thì 20 năm sau may ra sẽ vực dậy và phát triển nền văn học Việt Nam.
-Với việc ra đời những trang web như Văn thơ Việt, theo anh, liệu có giúp nâng cao chất lượng văn học Việt Nam hiện nay?
- website: www.vanthoviet.com có nhiều chuyên mục, đặc biệt có chuyên mục dành cho các em học sinh trong nhà trường. Khi bước vào Văn Thơ Việt các em sẽ đọc những chuyên mục khác. Những tư liệu, những bài bình, những bài thơ hay, những truyện ngắn hay... chắc chắn sẽ giúp các em nâng cao chất lượng học văn. Trang web cũng khuyến khích các em tham gia sáng tác. Đăng bài động viên cho các em, nhằm cổ vũ động viên các em sáng tác. Ngoài ra www.vanthoviet.com cũng nhặt ra những bài thơ hay gom thành tuyển tập, góp vào vườn văn học nước nhà những bông hoa thơ ngan ngát hương...Nếu có sự đầu tư cho trang có đội ngũ biên tập, có sự đóng góp của nhiều nhà văn...và được xã hội hóa, tôi tin chất lượng Văn học nước nhà sẽ được nâng cao hơn!
Nhà thơ Lê Bá Duy- người đứng thứ sáu từ phải qua- đang tổ chức đêm thơ "Tình thương và thơ ca". Ảnh do anh Bá Duy cung cấp.
- Được biết, Ban quản trị Văn thơ Việt đã ra mắt giải thưởng Thơ Cánh buồm. Anh có thể chia sẻ thêm về giải thưởng này, mục đích, ý nghĩa, sự định hướng của nó? Liệu giải thưởng có thực sự trao cho tác phẩm có giá trị hay trao giải vì sự quen thân?
-Năm 2011, Ban Biên tập có tổ chức cuộc thi thơ Giải Cánh buồm, với mục đích phát hiện những cây bút trẻ, viết tốt và góp vào trang Văn Thơ Việt những bài thơ hay, làm nhịp cầu nối đưa thơ hay đến với công chúng yêu thơ Việt.
Trong suốt 8 tháng, BBT đã nhận được hơn 1 nghìn bài thơ tham gia dự thi. Trong đó có tác giả Nguyễn Huyền My 12 tuổi, học sinh lớp 6 trường THCS Tây Sơn- Hà Nội.
Ban biên tập đã sơ khảo chọn giới thiệu lên trang 129 chùm thơ của 129 tác giả. Còn rất nhiều tác giả gửi bài về muộn và nhiều tác giả bị loại khỏi vòng sơ khảo (không giới thiệu trên trang). Ban biên tập đã mời các nhà thơ uy tín tham gia chấm giải trong suốt 2 tháng. Và đã chọn 8 tác giả trao giải. Ban giám khảo đã gửi kết quả diểm chấm giải về BBT tổng hợp và đã chọn 1 giải Nhất, 1 giải Nhì, 1 giải Ba và 5 giải khuyến khích. Tuy nhiên, do có một số bài thơ vào giải của các tác giả (đã đăng trên sách, báo, các trang website khác…- tính tới thời điểm 9/2011) vì vậy BBT quyết định loại ra những bài thơ đó, tuy rất tiếc!
Tháng 12. 2011, chúng tôi đã công bố kết quả cuộc thi. Từ đó đến nay Ban biên tập nhận được những phản hồi rất tốt về cuộc thi cũng như dư luận bạn đọc đánh giá cao về những tác phẩm đạt giải. Không có ý kiến phản đối kết quả cuộc thi. Chúng tôi làm việc vô tư khách quan và tương đối chính xác. Ban giám khảo có phó giáo sư - tiến sĩ, nhà phê bình văn học- Hồ Thế Hà và nhà thơ Lê Anh Dũng (phó Chủ tịch Hội Nhà văn Đà Nẵng; phó chủ tịch Hội Thơ lục bát Unesco Việt Nam)... Bài dự thi không để tên tác giả, chỉ để mã số dự thi. Sau khi có kết quả, chúng tôi sẽ đưa những bài thơ đạt giải vào phần 1 "Tuyển thơ Văn Thơ Việt” – tập 3. Do vậy tôi tin là giải khách quan vô tư, không nể cả hay quen thân. Với lại, sau khi có kết quả, chúng tôi mới được quỹ học bỗng Phạm Trường Tân nhận tài trợ trao giải cuộc thi.
Lẽ ra lễ trao giải sớm hơn nhưng vì nhà tài trợ cuộc thi ở xa, nên ngày 02 tháng 8 năm nay (2012) mới tổ chức trao giải tại thành phố Quy Nhơn.
Chúng tôi dự định ngày trao giải sẽ công bố cuộc thi thơ lần thứ 2 của Văn Thơ Việt.
- Là thầy giáo dạy văn, nhà thơ, người sáng lập web Văn thơ Việt, anh quan niệm về văn chương như thế nào?
-Với tôi, dạy học là nghề , Thơ văn là nghiệp. Sau những giây phút hết mình với nghề, thời gian còn lại tôi dành cho "cái nghiệp” đã đeo đẳng trong tôi từ khi còn đi học. Tôi quan niệm: Thơ là người yêu đặc biệt đối với những người làm Thơ, yêu Thơ, say Thơ và sống chết cũng vì Thơ! Thơ, và nói chung là văn chương, giúp tôi cân bằng trong cuộc sống và hướng tâm hồn mình sống tốt đẹp hơn !
- Xin cảm ơn nhà giáo- nhà thơ Lê Bá Duy!
Nội dung bình luận
lời cảm ơn
