THƠ ĐẶNG HÀ MY (NAM DAO)

THƠ ĐẶNG HÀ MY (NAM DAO)

Có thể có nhiều hơn ba Đặng Hà My. Nhưng giới thiệu 9 bài thơ, tôi xin khoanh vùng vào ba, và mỗi một Hà My là một ngạc nhiên, ít ra là cho tôi.

Có Đặng Hà My của Hà Nội. Đài các. Kiêu sa. Kiệu rước mùa sang phủ Tây Hồ, trên con đường bóng rợp Cổ Ngư. Có cà phê Yên Phụ, giọt nhỏ tí tách, quên nhớ nôn nao. Có mùa thu, Hà My gọi tên là Hà Nội, nơi nàng sinh ra, lớn lên, và dẫu chẳng phải là chim di,nàng vỗ cánh bay đến một chân trời mây gió song song, để

Có những đêm về nghe tiếng chuông Trấn Vũ/

Vỗ gọi hồn sen /

Hương đội sóng lên ngôi.

Hà My phủ Tây Hồ mang cốt đồng, ngôn ngữ thơ có âm hưởng nhữngbài chầu văn. Hỏi gốc gác, nàng nói bên ngoại nàng là hậu duệ Đoàn phu nhân của Chinh Phụ Ngâm chữ Nôm. Còn họĐặng, bên nội. Tôi nhớ tới bà Chúa Chè Thị Huệ thời chúa Trịnh. Nhưng cũng có thể là Đặng Trần Côn, người viết Chinh Phụ Ngâm theo thể cổ phong ? Ô mà nếu thế, chắc các cụ Đoàn, Đặng phạt kẻ hậu bối này đã dám dịch lại cổ phong Đặng Trần Côn mà không qua song thất lục bát Đoàn Thị Điểm (và Phan Huy Ích?). Rượu phạt là thơ Hà My, không đến nỗi đắng cay gì! Uống thêm cũng chẳng sao...

Có Đặng Hà My rất hiện đại.Bạo miệng. Táo gan thách thức thứ thơ hiện đại nhấm nhẳn triết lý vụn, nhai lại thơ Mỹ, thơ Tây,thoa son làm dáng kiểu dị dạng Đài Loan, và chuyên đẻ non những hình thức hô hoán cách tân nhưng xem kỹ thì bụi bậm thời gian vẫn bám kha khá... Trong khi Hà My gấp thời gian thành bước nhẩy bốn chiều,hoặc để

ngọn sóng thời gian/

Có gạn bớt cho khóe ngày đừng quay quắt/

Cho bầu trời thôi ánh chớp/

Trắng mây…

… khó mà nói là sáo mòn, là lập lại... trong thơ Việt.Thơ Đặng nữ sĩ hiện đại ở một số cách ghép chữ bất ngờ. Chẳng hạn Ưỡn cong niềm nhớ. Vàđan xen hình ảnh bất ngờVáy mây lận cánh chim trời/Vỗ một hoàng hôn vừa kịp chínhoặcNgọn sóng thời gian/Vẫn dâng đầy trên khóe ngày quay quắt/Ngọ địu gùi mây/ Trắng vết vào xưa.

Và có Đặng Hà My ăm ắp thân xác trong nỗi xôn xao tâm linh.Thân xác là chỗ cấm kỵ của khá nhiều những nhà thơ nữ. Có đả động tới, họ rất khéo léo, úp mở, có lẽ là theo vết thơtruyền thống từ thời bà cô tổ Hồ Xuân Hương. Hãy đọc:

Bờ môilần tìm bờ môi

vội vàng run rẩy

trần trụi bản thể một loài sói hoang ngửi thấy mùi thịt da đói khát điên cuồng.

Ôm ấp

dại khờ

bấn loạn

bừng bừng một mùa đầy ắp nhục tình

để thấy một Hà My vượt cấm kỵ, mới nghe qua có người vội vã bào thơ thế là thơ "sếch”, nhưng chỉ vài dòng sau, chúng ta bắt gặp mộtđịa đàng trễ nảivànhững cơn mơ từng đêm khắc khoải, khoảng tâm linh xôn xao điều chỉ xác thân không thôi thì chẳng thể đạt được. Chính thế mà có gì nghe như nỗi tuyệt vọng của nhữngvết chân kiếm tìm tuyệt đốitừthoạt kỳ thủy/là muôn đời/âm thanh đầu tiên của loài người: anh yêu em!TrongMật Mã...,Trốn Tìm, Một Mình,vàParis màurượu chát,cũng những xao xuyến thầm lặng đó lại hiện hình trong một nỗi cô đơn có tinh ýngườiđọcthơ mới cảm nhận được.

Chiếc váy lơi lơi
Xéo tà huyết dụ
Bờ môi thắm đỏ
Em uống hết rồi
Em ngất ngây rồi
Em lả mềm rồi
Sao chỉ còn có thế ta ơi?

Ô hay,sao lại chỉ còn có thếhỡi người?

Nghe mà xót lòng!

Tôi đã nói về ba nét độc đáo trong Thơ Đặng Hà My. Không lẽ chỉtánthơ! Thôi thì bắt mộtcon sâu nho nhỏ cho vui: trongParis, màu rượu chátcái váy hời hời là làm sao nhỉ. Tôi không tin lắm ở mình, liền tìm Tự Điển tiéng Việt của Hoàng Phê, và tra chữ thìhờinghĩa là rẻ. Giá hời chẳng hạn. Nhưng làm thơ thì đôi khi vần và điệu trói buộc, có lẽváylơi lơicâu sau khiến nó phảihởi hờiở câu trước? Vui thôi, chẳng lẽcảnồi canh mà không có được một chú sâuư?

Thơ Đặng Hà My, hồn cốt có. Về âm sắc, ngữ điệu, trong thơ Đặng Hà My cũng đã hiện hình những nét rất riêng tư. Có lẽ, cứ tiếp tục chau chuốt cả xác lẫn hồn, thơ Đặng Hà My hẳn sẽcó một chỗ đứng đặc biệt trong dòng thơ Việt Nam hiện đang tìm nguồn sống lại.

KIỆU RƯỚC MÙA SANG

Ưỡn cong lên niềm nhớ
Gió huyền thoại lay lay cành liễu
Lún phún chùm hoa đỏ
Thắp buổi chiều thấp thoáng nét hồng trần
Thắp buổi chiều cháy câu thơ
Hẹn ngày trở lại
Ngày ấm như còn nép dưới tán lá chưa hoang dại mùa tàn
Ngày ấm còn long lanh
Còn đài các
Còn kiêu sa
Còn nồng nàn ứa lên màu liễu đỏ
Váy mây lận cánh chim trời
Vỗ một hoàng hôn vừa kịp chín

Huyền mị đêm mắt tím
Thăm thẳm Cổ Ngư gió tràn chớp khóe môi đầy
Lồng lộng phương em
Sao trời thả hết sợi tơ xanh nhấp nháy
Vướng buộc đam mê màu cánh sen
E ấp nụ biếc
Nhấp nhô ngọn sóng Phủ Tây Hồ
Đêm vỗ vào đêm
Nhớ tràn vào nhớ

Hơi thở phồn sinh mênh mang thảo nguyên ước vọng
Nhịp vó nguyên nhung rung lên từ thẳm niệm hồng hoang
Lục lạc khua đỉnh phù hoa
Yên cương lụa thắm
Câu thơ hạ phàm
Mạc định
Kết một mùa qua

Câu thơ hạ phàm
Kiệu rước một mùa sang.

12.10.2010

CÀ PHÊ CHIỀU YÊN PHỤ

Phố cũ
Quán xưa
Buổi chiều lơ đễnh

Nắng đã nhạt màu
Gió đã heo may
Lá đã lạnh gầy
Đường rộn ràng
Mà tựa hồ rêu phủ
Những nhành cây
Vẫy mỗi bước cay cay
Câu hát quen
Giọt cà phê thì lạ

mơ hồ
ti tách nhớ quên
Lá sen cuối mùa lay chân trời sóng vỡ
Soi xuống mặt hồ
Bóng đàn chim
Vỗ cánh về phương nao
Vẫn chưa nhạt hương
Một chiều hoa sữa
Phố gọi vào đêm
Từng ngọn gió lao xao

Tí tách cà phê
Nơi quán chiều Yên Phụ
Em cũng mơ hồ
Quên
Nhớ
Giữa nôn nao…

EM GỌI TÊN MÙA THU LÀ HÀ NỘI

Em không phải cánh chim di
Bay đi
Bay đi
Mải miết về vô định
Mặc đêm
Trăng khuyết phần tao ngộ
Phía chân trời mây gió song song

Ai làm xước mùa thu
Ai làm đau mùa thu
Cơn gió heo may trên vai nũng nịu
Đòi nâng niu bằng những lời của ấm
Con đường khuya
Thả lên môi lời lá rụng
Lẫn vào tiếng chuông rơi
Cơn sóng níu bờ trôi… trôi…
Đêm Tây Hồ
Em gọi tên mùa thu là Hà Nội

Em không phải cánh chim di
Bay đi
Bay đi
Mà không biết mỏi
Khi bốn bề tìm,
Nắng quá long đong…
Khi cuối chân trời mây gió song song

Em lại về
Bên ngõ chiều lá rụng
Nhành khế đung đưa trĩu quả bên hè
Có bóng Mẹ ngồi trông con trước cửa
Có một khoảnh trời không u ám khuất che
Có những đêm về nghe tiếng chuông Trấn Vũ
Vỗ gọi hồn sen
Hương đội sóng lên ngôi

Đêm Tây Hồ
Em gọi mùa thu
Tên là Hà Nội.