Thành viên mới
Tìm kiếm
Đăng ký nhận tin
TamQuoc.vn
Thúy Lan - Truyện thơ của Lê Hữu Bình
 

Đọc chùm thơ lục bát của Ngô Đồng (Quỳnh Trâm)

Đọc chùm thơ lục bát của Ngô Đồng (Quỳnh Trâm)
VANTHOVIET.COM »
01/09/2011 | 14:40
Chùm thơ tứ tuyệt lục bát của Ngô Đồng làm tôi ngỡ ngàng vì vẻ đẹp của cảnh và những hàm ẩn trong ý tứ của thơ. Và không thể không viết đôi dòng về chùm thơ này, bởi cảm xúc về sự trong trẻo, tinh khiết và những dự cảm trong thơ cứ dâng lên, thôi thúc ngòi bút của tôi!...

CHÙM THƠ TỨ TUYỆT LỤC BÁT CỦA TÁC GIẢ NGÔ ĐỒNG

NGHỊCH TRĂNG TRÊN SÔNG


Trèo lên trên tận chín tầng
Ôm trăng lặn xuốngnhững lần chơi đêm
Trăng lăn rơi tuột xuống ghềnh
Nẩy lên tròn vạnh nằm trên bềnh bồng.


QUẠ VỀ


Trắng đêm dưới mảnh trăng leo
Bờ khuya câu nốt cái nghèo hôm qua
Quạ về rúc dưới chân ta
Chợt nghe vai mỏi ta bà đã lâu.


CHE

Khua chèo vẩy ướt bìa trăng
Làm mờ nửa vạt che Hằng tắm khuya
Sau cung có tiếng dội kìa
Rào rào như thác triệu tia xuống trần.

Ngô Đồng

Lời bình:

CHÙM LỤC BÁT TRONG VEO CỦA NHỮNG DỰ CẢM

(Đọc chùm thơ lục bát của Ngô Đồng)

Chùm thơ tứ tuyệt lục bát của Ngô Đồng làm tôi ngỡ ngàng vì vẻ đẹp của cảnh và những hàm ẩn trong ý tứ của thơ. Và không thể không viết đôi dòng về chùm thơ này, bởi cảm xúc về sự trong trẻo, tinh khiết và những dự cảm trong thơ cứ dâng lên, thôi thúc ngòi bút của tôi!...

Cả ba bài thơ đều phác họa những cảnh vật rất đẹp, bảng lảng khói sương mơ hồ huyền hoặc. Ở bài "Nghịch trăng trên sông", vầng trăng đã trở thành một thực thể ấm áp đến ngạc nhiên trong vòng tay của người chơi trăng, "nghịch trăng"!

NGHỊCH TRĂNG TRÊN SÔNG

Trèo lên trên tận chín tầng
Ôm trăng lặn xuốngnhững lần chơi đêm
Trăng lăn rơi tuột xuống ghềnh
Nẩy lên tròn vạnh nằm trên bềnh bồng.

Trăng viên mãn, đầy đặn quá! Không còn bất kì một khoảng cách nào của bầu trời và mặt nước, chỉ có trăng và ta đang thỏa sức chơi đùa! Ta lên chín tầng trời, rồi lại lặn xuống với vòng tay ôm trăng nồng nàn. Những cảm giác tột đỉnh của sự vui thích! Một vẻ đẹp mãnh liệt mà không kém phần thi vị đã tỏa rạng nơi đây! Nếu như chỉ căn cứ vào các từ: "lăn", "rơi tuột", "nảy lên", thì rất dễ hình dung trăng giống như một trái bóng tròn của trẻ con, giống như Trần Đăng Khoa từng viết: "Trăng tròn như quả bóng - Bạn nào đá lên trời". Nhưng ở bài thơ này, tác giả lại có các từ khác kèm theo: "ôm trăng", "nằm trên bềnh bồng", thì cảm giác về trái bóng tròn mờ đi, nhường chỗ cho sự thi vị về một cảm nhận ấm lòng, thật nồng nàn tình ý. Vô cùng thú vị khi phát hiện ra rằng, dự cảm ở đây là về một bóng hình trong mơ ước đang mờ ảo ẩn hiện qua hình ảnh vầng trăng!

Bài thơ thứ hai là một hiện tượng! Bài "Quạ về" mang một cảm giác lành lạnh trong sương giữa đêm cô đơn:

QUẠ VỀ

Trắng đêm dưới mảnh trăng leo
Bờ khuya câu nốt cái nghèo hôm qua
Quạ về rúc dưới chân ta
Chợt nghe vai mỏi ta bà đã lâu.

Cũng là một bức tranh phong cảnh đêm trăng, nhưng tất cả hình bóng đều mang một vẻ mờ ảo với các nét vẽ rất mảnh và ở tư thế chơi vơi: Một mảnh trăng rất mỏng lơ lửng phía xa, thế mà có thể làm trắng cả một đêm, và tất nhiên khiến cho con người cũng trắng đêm với nó! Dưới ánh trăng lành lạnh đó, con người xuất hiện thật cô đơn trong nỗi trống trải tận cùng. Không có bờ sông, mà là "bờ khuya" - một ranh giới mong manh của thời gian hư ảo. Ở đó, con người đang "câu" cho mình một thứ mà đáng lẽ chẳng ai muốn, là "cái nghèo hôm qua", và "câu nốt", nghĩa là đã từng câu, và bây giờ câu nốt cho khỏi dang dở. Tại sao lại như vậy? Câu cái nghèo từ đáy sông sâu để trả lại cho dòng sông trăng vẹn nguyên sự sáng trong thanh khiết, để ngay chính cuộc đời ta không còn những vướng bận trăn trở về bao điều. Nhưng giữa không gian mông lung ấy, bất chợt tiếng quạ khuya vang lên, nhưng âm thanh ấy không bay lên, mà là "rúc dưới chân ta". Một sự lạ của âm thanh! Tiếng quạ kêu ngay dưới chân mình, gợi một cảm giác ớn lạnh. Bởi lẽ cái âm thanh này không bao giờ mang đến điều may mắn hay tốt đẹp nào cả, mà giống như một điềm báo chẳng lành. Thế nên nghe tiếng quạ kêu, "ta" bỗng cảm thấy mệt mỏi thấu đến tận cùng tâm sức!

"Chợt nghe vai mỏi ta bà đã lâu".

"Ta bà" là gì? "Ta bà" là phiên âm từ chữ Saha của Phạn ngữ, có nghĩa là ráng chịu đựng, vì chúng sinh ở trong cõi này chịu các phiền não, tham sân si bức bách, làm các điều ác, xoay quanh trong ba nẻo sáu đường, lại cứ cam lòng nhẫn chịu không mong ngày ra khỏi. Ta bà không phải chỉ có một thế giới ta đang ở, mà nó gồm cả ba nghìn đại thiên thế giới, trong phạm vi hóa độ của Phật Thích Ca Mâu Ni. Pháp giáo dạy rằng: Ta bà chẳng khác gì quán trọ, nhân loại sống trong cõi này đều giả tạm, vô thường, không thật. Tại sao không thật? Vì suốt cả cuộc đời bị sinh, lão, bệnh, tử, tiền tài, danh vọng chi phối, bức bách thật là khổ não. Tất cả đời sống vật chất cho dù làm vua, làm quan, giàu sang đến cỡ nào đi nữa nhưng khi ra đi không mang được gì cả, cho nên mới gọi là không thật. Chúng ta là người hiểu đạo, phải sớm giác ngộ ngay chỗ này, sống có đạo đức để làm lợi ích cho mọi người. Có như vậy, mới không uổng phí đời người. Vậy là, khi nói "vai mỏi ta bà đã lâu", bài thơ như một tiếng thở dài: Ta bà thật là đau khổ, tại sao chúng ta không sớm giác ngộ để lòng này thanh tịnh, để cuộc đời bớt dần những đắng cay tận cõi lòng?

Với bài thơ thứ ba, vẻ đẹp thuần khiết vô cùng đã làm người đọc phải lặng ngắm say mê:

CHE

Khua chèo vẩy ướt bìa trăng
Làm mờ nửa vạt che Hằng tắm khuya
Sau cung có tiếng dội kìa
Rào rào như thác triệu tia xuống trần.

Nhan đề bài thơ là "Che" đã gây sự tò mò cho người đọc: Che cái gì, vì sao phải che? Đọc bài thơ mới thấy, thì ra là che cho trăng tắm. Nhưng mà hư ảo lắm, trăng hay là tiên nữ giáng trần? Hiện thực là vầng trăng trong sáng vô ngần đang soi đáy nước, người chèo thuyền khua mái chèo làm động tác "vẩy ướt bìa trăng" với mục đích dễ thương là: "Làm mờ nửa vạt che Hằng tắm khuya". Một ánh mắt say đắm ngưỡng mộ cứ ẩn hiện trong bức tranh này. Từ hình ảnh ấy, một âm thanh cũng rất hư vô vang lên:

Sau cung có tiếng dội kìa
Rào rào như thác triệu tia xuống trần.

Chỉ nhìn bóng trăng soi đáy nước mà nghe được tiếng dội nước thần tiên, và nghe rõ "rào rào" nữa, lại còn hình dung "như thác triệu tia xuống trần", thật là như cổ tích! Một vùng ánh sáng đẹp rạng ngời mênh mang lan tỏa trong cái "triệu tia xuống trần" ấy. Một vẻ đẹp thần tiên của cảnh, của người hiện ra vô cùng thanh khiết, dịu dàng. Tả trăng soi đáy nước hay tả người đẹp tắm đây? Không hề vướng một chút trần tục nào, vẻ thanh cao, trong sáng ấy khiến lòng người trở nên thanh thản lạ kì!

Cả ba bài thơ, mỗi bài mang một vẻ đẹp riêng, nhưng đều chung một phong cách thơ Ngô Đồng: đẹp hư ảo và mênh mang sương khói với những dự cảm về cuộc đời: dự cảm với ước mơ về một tri kỉ, dự cảm về sự hữu hạn của cuộc đời giữa cõi thế nhân… Vẻ đẹp của ngôn từ độc đáo mang nhiều ý nghĩa hàm ẩn, vẻ đẹp của vần thơ tứ tuyệt lục bát với sự đắc địa của câu cuối cùng…., những âm thanh của thơ như từ cõi xa vọng lại… Tất cả đã khiến người đọc cứ phải trở đi trở lại với Sông Thơ – trang viết của thi sĩ, với những bài thơ trong veo mà u uẩn của người lái đò trên dòng sông ấy!

28/6/2011

Quỳnh Trâm

Lên đầu trang   Trở lại  
 
Vui lòng điền thông tin và gửi đến chúng tôi!
Họ & tên     Email  
Tiêu đề     Mã bảo mật  
 
Tác phẩm & Dư luận
MỘT KHOẢNG XANH TRONG THƠ THÀNH DŨNG - 31/05/2012
Thế giới thơ ca Phạm Ngọc Thái - 29/05/2012
HAI BÀN TAY THÌ ĐẦY (Bùi Việt Thắng) - 23/05/2012
’’ BI KỊCH ’’ - QUA MỘT CÁCH NHÌN - Lời bình : Nguyễn Thanh Tuyên - 22/05/2012
Lê Bá Duy trăm năm mưa nắng bạc đầu vẫn xanh - 20/05/2012
CẢ ĐẤT TRỜI RỰC CHÁY TÌNH EM! (Thơ Quỳnh Trâm/ Lời bình Trần Mạnh Tuân) - 14/05/2012
Nguyễn Lâm Cẩn trầm tư dằng dặc kiếp mai sau (Nguyễn Thúy Hạnh) - 08/05/2012
Dương Thị Nhụn* và văn hóa tâm linh trong - 04/05/2012
ĐI TÌM MỘ của Nguyễn Văn Bằng (Nguyễn Thị Phụng) - 03/05/2012
MỘT ĐỜI CHO BIỂN VÀ EM (Nguyễn Thị Phụng) - 24/04/2012
PHẠM NGỌC THÁI VỚI NHỮNG TÌNH THƠ ÁO TRẮNG (Đình Bồng) - 23/04/2012
CỦ KHOAI NƯỚNG VỤNG CHÁY ĐEN CẢ CHIỀU (Dung Thị Vân) - 15/04/2012
VẺ ĐẸP TÌNH NGƯỜI (Nguyễn Thị Phụng) - 09/04/2012
ĐỌC THƠ BÙI VIỆT MỸ - Phạm Ngọc Thái - 05/04/2012
VÀ MEN ĐỜI SẼ KHÔNG BAO GIỜ CẠN…(Quỳnh Trâm) - 04/04/2012
Đôi điều cảm nhận về bài thơ “Điều anh không biết” của Phi Tuyết Ba (Nguyễn Thị Bình) - 02/04/2012
Những tiếng ru đêm (Nguyễn Khắc Hiền) - 24/03/2012
ĐỌC TẬP THƠ MỘT MILIMÉT CỦA NGUYỄN THỊ THANH LONG (Nguyễn Văn Hòa) - 23/03/2012
Vũ khúc của Lửa (Nguyễn Khắc Hiền) - 18/03/2012
Nỗi buồn ngang (Thơ Trần Mai Hường; Lời bình: Vân Đình Hùng) - 15/03/2012
Trang 4/14: Trước  1, 2, 3, 4, 5 ... 12, 13, 14  Sau
 
Thông tin liên hệ
Thư ký thường trực
Biên tập viên
Thanh Nhã
thanhnha@vanthoviet.com
ĐT: 097 650 44 33
Tin bài mới nhất
Nội dung bình luận
THỎA TẤM LÒNG - Từ Đức Khoát - 06/12/2012
Thơ - dạo Tây Hồ - Trần Đình Thư - 06/12/2012
Nhắn tin - nguyenthiphung - 06/12/2012
Xúc động ! - Nguyễn Phước - 04/12/2012
ghen - đăng trình - 04/12/2012
Cảm ơn chị Phụng - Đàm Lan - 04/12/2012
nhận xét - NGÔ TOÀN THẮNG - 03/12/2012
SỬA LẠI BÀI HOẠ - Ngô Thái - 03/12/2012
Nhan qua - Thanhnhan - 02/12/2012
Bạn đọc - Pham Minh Giắng - 30/11/2012
Ý Tưởng Mỹ Thuật - Thiết kế Web
Nước khoáng Tip Top